Inflacja CPI (Consumer Price Index) to wskaźnik mierzący zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych nabywanych przez gospodarstwa domowe. W Polsce jest publikowany co miesiąc przez GUS jako główna miara inflacji, określająca tempo wzrostu kosztów życia i siłę nabywczą pieniądza.
CPI, czyli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, jest podstawowym miernikiem inflacji stosowanym w Polsce i większości krajów świata. GUS oblicza go na podstawie koszyka dóbr i usług reprezentujących typowe wydatki polskich gospodarstw domowych - obejmuje żywność, mieszkanie, transport, odzież, zdrowie, edukację i inne kategorie. Każda kategoria ma przypisaną wagę odpowiadającą jej udziałowi w budżecie przeciętnego gospodarstwa.
Wskaźnik CPI ma bezpośredni wpływ na decyzje Rady Polityki Pieniężnej dotyczące stóp procentowych NBP. Cel inflacyjny NBP wynosi 2,5% z dopuszczalnym odchyleniem +/- 1 punkt procentowy. Gdy inflacja CPI przekracza ten przedział, bank centralny zazwyczaj podnosi stopy procentowe, co wpływa na oprocentowanie lokat, kredytów i kont oszczędnościowych.
GUS zbiera co miesiąc dane o cenach około 400 reprezentatywnych towarów i usług w różnych punktach sprzedaży na terenie całego kraju. Proces obliczania CPI przebiega następująco:
Inflacja CPI wpływa bezpośrednio na realną wartość oszczędności. Jeśli lokata oprocentowana jest na 5%, a inflacja wynosi 7%, realna stopa zwrotu jest ujemna (-2%), co oznacza utratę siły nabywczej. Dlatego przy wyborze produktów oszczędnościowych kluczowe jest porównanie ich oprocentowania z aktualnym poziomem CPI.
Załóżmy, że w styczniu 2024 roku inflacja CPI wynosi 6% w skali roku. Posiadasz 10 000 PLN na lokacie oprocentowanej na 5% rocznie. Po roku:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Kapitał początkowy | 10 000 PLN |
| Oprocentowanie lokaty | 5% |
| Odsetki brutto | 500 PLN |
| Podatek Belki (19%) | 95 PLN |
| Odsetki netto | 405 PLN |
| Kapitał końcowy | 10 405 PLN |
| Inflacja CPI | 6% |
| Wartość realna kapitału | 9 434 PLN |
Pomimo nominalnego zysku 405 PLN, realna siła nabywcza Twoich pieniędzy spadła o 566 PLN. Koszyk towarów, który rok temu kosztował 10 000 PLN, teraz kosztuje 10 600 PLN, a Ty masz tylko 10 405 PLN. To pokazuje, jak ważne jest wybieranie lokat z oprocentowaniem przewyższającym inflację CPI.
Aktualne oferty z bazy BANKIO w kategoriach powiazanych z tym pojeciem.
Oprocentowanie
5,5%
w skali roku
Otwórz Konto Oszczędnościowe Profit w Banku Millennium i ciesz się promocyjnym oprocentowaniem do 5,5% w skali roku dla nowych środków do 200 000 zł przez 91 dni. Bez opłat za…
Oferta
0 zł za konto przez 12 miesięcy
Skorzystaj z oferty specjalnej BNP Paribas: konto firmowe Profit BOX za 0 zł przez 12 miesięcy, kompleksowe finansowanie i leasing na preferencyjnych warunkach. Idealne dla firm z…
Premia pieniężna
4500 zł
Skorzystaj z atrakcyjnej oferty Erste Bank Polska (dawniej Santander BP) – Konto Firmowe Online z 0 zł za prowadzenie, premią do 4500 zł za aktywność i lokatą Biznes na Start 4,5%…
Oprocentowanie
3,5%
w skali roku
Otwórz rachunek oszczędnościowy w Santander Consumer Banku i zyskaj do 3,5% dla nowych środków. Bez konta osobistego i bez opłat za prowadzenie rachunku.
Oprocentowanie
6,0%
w skali roku
Zyskaj do 6% w skali roku na Elastycznym Koncie Oszczędnościowym w VeloBanku. Oferta dla nowych klientów i nowych środków do 400 tys. zł. Otwórz zdalnie i spełnij proste warunki…
